Tomos A35, A52 en A55 aanhaalmomenten – Complete Nm tabel voor het motorblok

Ga je sleutelen aan een Tomos A35, A52 of A55 motorblok? Dan is het belangrijk dat bouten en moeren met het juiste aanhaalmoment (Nm) worden vastgezet.

Te los vastzetten kan ervoor zorgen dat onderdelen loslopen of gaan lekken. Te hard vastzetten is minstens zo vervelend: je kunt schroefdraad beschadigen, een bout afbreken of zelfs een aluminium motoronderdeel beschadigen.

Op deze pagina van TomosOnderdelenZeeland leggen we daarom stap voor stap uit wat een aanhaalmoment is, waarom het belangrijk is en hoe je een momentsleutel gebruikt.

Ook als je nog nooit met een momentsleutel hebt gewerkt, kun je met deze uitleg aan de slag.

Wat betekent aanhaalmoment bij een Tomos?

Het aanhaalmoment geeft aan hoe stevig een bout of moer moet worden vastgedraaid.

Dit wordt aangegeven in Newtonmeter, afgekort als Nm.

Wanneer een bevestiging bijvoorbeeld op een bepaald aantal Nm moet worden vastgezet, stel je een geschikte momentsleutel op die waarde in. Vervolgens draai je de bout of moer aan totdat de momentsleutel aangeeft dat het ingestelde moment is bereikt.

Waarom niet gewoon stevig met de hand vastzetten?

Omdat “goed vast” voor iedereen iets anders betekent.

Bij een Tomos motorblok werk je bovendien veel met aluminium onderdelen. Daar moet je voorzichtig mee omgaan. Een stalen bout kan bij te hard aandraaien de schroefdraad in het aluminium beschadigen.

Met een momentsleutel werk je veel nauwkeuriger.

Aanhaalmomenten Tomos A35, A52 en A55 motorblok

Onderstaande tabel is bedoeld als praktisch overzicht tijdens onderhoud, montage of revisie van een Tomos motorblok.

Belangrijk: controleer altijd of het opgegeven aanhaalmoment overeenkomt met jouw specifieke motorblok, bouwjaar, bevestigingsmateriaal en gemonteerde onderdelen. Bij aftermarket-onderdelen kunnen afwijkende voorschriften gelden.

Zo gebruik je een momentsleutel op je Tomos

Nog nooit een momentsleutel gebruikt? Geen probleem.

Stap 1: Zoek het juiste aanhaalmoment op

Controleer eerst hoeveel Nm voor de betreffende bout of moer wordt voorgeschreven.

Gebruik nooit zomaar één instelling voor alle bouten van het motorblok.

Stap 2: Controleer bout en schroefdraad

Bekijk voordat je begint of:

• De bout niet beschadigd is
• De moer in goede staat is
• De schroefdraad niet beschadigd is
• Er geen vuil in het schroefdraad zit
• Het onderdeel correct gemonteerd is

Een beschadigde bevestiging kun je beter vervangen voordat je verdergaat.

Stap 3: Draai de bout eerst met de hand in

Begin een bout bij voorkeur altijd met de hand.

Draait hij direct zwaar?

Stop dan.

De bout kan scheef in het schroefdraad zitten. Wanneer je vervolgens met gereedschap doorgaat, kun je het schroefdraad beschadigen.

Stap 4: Zet de momentsleutel op de juiste waarde

Stel je momentsleutel in op het voorgeschreven aantal Nm.

Controleer dit nog een keer voordat je begint.

Een verkeerd ingestelde momentsleutel kan schade veroorzaken.

Stap 5: Draai rustig en gelijkmatig

Trek rustig aan de momentsleutel.

Gebruik geen plotselinge rukken en zet geen verlengstuk op de handgreep om extra kracht te kunnen zetten.

Zodra de momentsleutel aangeeft dat het ingestelde moment is bereikt, stop je met aandraaien.

Cilinderkop van een Tomos correct vastzetten

Bij de cilinderkop is niet alleen het uiteindelijke aanhaalmoment belangrijk.

Ook de volgorde waarin je de moeren aandraait speelt een rol.

Draai de cilinderkop kruislings aan

Draai de moeren niet één voor één direct volledig vast.

Werk liever in meerdere stappen.

Bijvoorbeeld:

1. Draai alle moeren eerst licht met de hand aan;
2. Draai ze vervolgens kruislings iets verder;
3. Verhoog het moment gelijkmatig;
4. Eindig op het voorgeschreven aanhaalmoment.

Hierdoor wordt de cilinderkop gelijkmatiger tegen de cilinder getrokken.

Waarom is kruislings aandraaien belangrijk?

Wanneer je één kant direct volledig vastzet terwijl de andere kant nog los zit, kan de belasting ongelijk worden verdeeld.

Een nette, gelijkmatige montage helpt problemen met de afdichting te voorkomen.

Carterbouten van een Tomos vastzetten

Ook bij de carterdelen geldt: harder is niet automatisch beter.

De carters van een Tomos zijn grotendeels van aluminium. Beschadigd schroefdraad in een carter repareren is aanzienlijk meer werk dan een bout vanaf het begin correct vastzetten.

Nieuwe carterbouten monteren?

Controleer bij een motorrevisie altijd de staat van de bestaande bouten.

Zijn de boutkoppen beschadigd, zijn de bouten sterk geoxideerd of vertrouw je ze niet meer? Dan is vervangen vaak verstandig.

TomosOnderdelenZeeland heeft onder andere een complete 19-delige motorblok-boutenset voor A35, A52 en A55 in het assortiment.

Vliegwielmoer correct vastzetten

De bevestiging van het vliegwiel verdient extra aandacht.

Gebruik geschikt gereedschap om het vliegwiel tijdens montage tegen te houden en controleer voordat je alles monteert onder andere:

• De krukasconus
• De conditie van de schroefdraad
• De spie
• Het vliegwiel
• De moer.

Gebruik niet zomaar een methode waarbij andere onderdelen van het motorblok onnodig worden belast.

Koppeling van een Tomos monteren

Werk je aan de koppeling van een A35, A52 of A55 blok?

Let dan goed op de volgorde waarin ringen, vulringen, tandwielen en overige onderdelen worden teruggeplaatst.

Maak eventueel tijdens demontage foto’s. Dat maakt het later veel eenvoudiger om te controleren hoe alles gemonteerd zat.

Onderdelen niet met geweld monteren

Past een onderdeel niet?

Controleer eerst waarom.

Een onderdeel dat correct gemonteerd wordt, hoort niet met buitensporig geweld op zijn plaats te hoeven worden gebracht.

Wanneer heb je een momentsleutel nodig?

Een momentsleutel is vooral verstandig bij onderdelen waarbij het aanhaalmoment belangrijk is voor de montage, afdichting of betrouwbaarheid.

Denk bij een Tomos bijvoorbeeld aan werkzaamheden aan:

• Cilinder en cilinderkop
• Carter
• Krukas
• Vliegwiel
• Koppeling
• Motorblokbevestiging

Voor een complete motorrevisie is een goede momentsleutel daarom geen overbodige luxe.

Welke momentsleutel heb ik nodig voor een Tomos?

Niet iedere momentsleutel heeft hetzelfde bereik.

Voor kleinere bevestigingen heb je een momentsleutel nodig die nauwkeurig kan werken bij relatief lage Nm-waarden. Voor zwaardere bevestigingen kan een groter bereik nodig zijn.

Let daarom niet alleen op de maximale waarde van een momentsleutel.

Het bereik moet passen bij de werkzaamheden die je uitvoert.

Een grote momentsleutel die bijvoorbeeld bedoeld is voor wielbouten van een auto is niet automatisch geschikt voor kleine bouten van een bromfietsmotor.

Veelgemaakte fouten bij het vastzetten van een Tomos motorblok

1. Alles zo hard mogelijk vastdraaien

Dit is waarschijnlijk de belangrijkste fout om te voorkomen.

Vaster is niet altijd beter.

2. Een beschadigde bout opnieuw gebruiken

Een beschadigde boutkop of slecht schroefdraad kan tijdens montage voor problemen zorgen.

Vervang twijfelachtige bevestigingsmaterialen.

3. Een bout direct met gereedschap indraaien

Begin indien mogelijk eerst met de hand. Zo voel je sneller of de bout correct in het schroefdraad loopt.

4. De cilinderkop aan één kant volledig vastzetten

Werk gelijkmatig en kruislings.

5. De verkeerde Nm-waarde gebruiken

Controleer vóór het aandraaien altijd nog een keer de waarde én het betreffende onderdeel.

6. Nm en andere eenheden door elkaar halen

Controleer goed welke eenheid je momentsleutel gebruikt.

Deze pagina vermeldt waarden in Newtonmeter (Nm).

7. Een momentsleutel als gewone ratel gebruiken

Een momentsleutel is een meetinstrument.

Gebruik hem daarom waarvoor hij bedoeld is en behandel hem zorgvuldig.

Tomos A35, A52 of A55 motorblok reviseren?

Wanneer je het motorblok toch uit elkaar hebt, is dit een goed moment om slijtageonderdelen te controleren.

Denk bijvoorbeeld aan:

• Lagers
• Keerringen
• Pakkingen
• Krukas
• Koppeling
• Tandwielen
• Bevestigingsmateriaal
• Afdichtingen

Een lekkende keerring of versleten lager wil je liever ontdekken wanneer het blok openligt dan nadat alles weer gemonteerd is.

Welke onderdelen passen op mijn Tomos?

Niet ieder Tomos-onderdeel past automatisch op iedere Tomos.

Zelfs wanneer twee brommers uiterlijk sterk op elkaar lijken, kunnen er verschillen in motorblok, bouwjaar en uitvoering zijn.

Controleer daarom altijd goed welk type motorblok je hebt.

Veelgestelde vragen (FAQ)

Wat betekent Nm bij een Tomos?

Nm betekent Newtonmeter. Dit is de eenheid waarmee het aanhaalmoment van een bout of moer wordt aangegeven.

Waarom moet ik een momentsleutel gebruiken?

Met een momentsleutel kun je een bout of moer met een vooraf bepaalde kracht vastzetten. Hierdoor voorkom je dat een bevestiging veel te los of juist te strak wordt gemonteerd.

Kan ik een Tomos cilinderkop zonder momentsleutel vastzetten?

Technisch kun je een moer natuurlijk met een gewone sleutel aandraaien, maar bij onderdelen waarbij een specifiek aanhaalmoment is voorgeschreven adviseren wij een geschikte momentsleutel te gebruiken. Daarmee werk je veel nauwkeuriger.

Moet ik de cilinderkopmoeren kruislings vastzetten?

Ja. Draai de bevestigingen gelijkmatig en kruislings aan in plaats van één moer direct volledig vast te zetten.

Wat gebeurt er als ik een bout te hard vastdraai?

Je kunt onder andere de bout, moer of het schroefdraad beschadigen. Vooral bij schroefdraad in aluminium onderdelen moet je voorzichtig werken.

Wat gebeurt er als een bout te los zit?

Een bevestiging kan loslopen. Afhankelijk van het onderdeel kan dit lekkage, trillingen, slechte afdichting of andere technische problemen veroorzaken.

Zijn de aanhaalmomenten van de A35, A52 en A55 altijd hetzelfde?

Ga daar niet automatisch vanuit. Controleer altijd het betreffende motorblok, onderdeel en eventuele montagevoorschriften van aftermarket-onderdelen.

Mag ik Loctite gebruiken op de bouten?

Gebruik borgmiddel alleen wanneer dit voor de betreffende toepassing geschikt of voorgeschreven is. Schroefdraadborgmiddel kan bovendien invloed hebben op montage en demontage. Gebruik het dus niet automatisch op iedere bout.

Moet schroefdraad droog of ingevet zijn?

Dat hangt af van de toepassing en de opgegeven montagespecificatie. Smering verandert de wrijving en kan daardoor invloed hebben op de uiteindelijke klemkracht bij hetzelfde aanhaalmoment. Volg daarom de specificaties voor het betreffende onderdeel.

Kan ik oude motorblokbouten opnieuw gebruiken?

Dat hangt af van hun conditie en het type bevestiging. Controleer ze op beschadigd schroefdraad, corrosie, vervorming en beschadigde boutkoppen. Vervang twijfelachtige bevestigingsmaterialen.

Welke momentsleutel is geschikt voor een Tomos?

Kies een momentsleutel waarvan het meetbereik aansluit op de Nm-waarden die je nodig hebt. Voor kleine motorblokbevestigingen is nauwkeurigheid bij lage aanhaalmomenten belangrijk.

Mijn bout draait door. Wat nu?

Stop met aandraaien.

Wanneer een bout blijft draaien zonder vast te komen, kan het schroefdraad beschadigd zijn. Verder aandraaien maakt de schade meestal alleen maar groter.

Waar kan ik onderdelen voor mijn Tomos A35, A52 of A55 kopen?

Bij TomosOnderdelenZeeland.nl vind je een groot assortiment onderdelen voor verschillende Tomos-modellen, waaronder motoronderdelen, pakkingen, lagers, keerringen, bevestigingsmateriaal en gereedschap.

Tomos onderdelen nodig? Wij helpen je verder

Zelf sleutelen aan een Tomos wordt een stuk eenvoudiger wanneer je het juiste gereedschap, de juiste onderdelen én de juiste informatie hebt.

Bij TomosOnderdelenZeeland zijn we dagelijks bezig met Tomos bromfietsen en onderdelen. Of je nu een simpele pakking vervangt of een compleet A35, A52 of A55 motorblok wilt reviseren: we helpen je graag met de juiste onderdelen.

Kun je een onderdeel niet vinden of weet je niet precies welke uitvoering je nodig hebt?

Neem gerust contact met ons op.

Heeft u toch nog vragen? neem gerust contact via onze contactpagina.